اجرای آبیاری قطره ای از صفر تا صد
معرفی پروژه آبیاری قطره ای
همانطور که میدانیم آب یک منبع طبیعی اما محدود در طبیعت است و با افزایش گرما و آلودگیها هر ساله از میزان آن در جای جای کره زمین کاسته میشود و با درصد خشکسالی بیشتری روبرو خواهیم شد. بنابراین لازم است در هر زمینهای در مصرف آن صرفه جویی کرد. یکی از محلهای پرمصرف آب از گذشته تابحال زمینهای کشاورزی است. اما خوشبختانه با پیشرفت تکنولوژی و ابداع سیستم آبیاری قطرهای میتوان تا حدودی زیادی این مشکل را مرتفع کرد.
سیستم آبیاری قطره ای
سیستم آبیاری قطره ای همانند تمامی روشهای آبیاری دقیق، محبوبیت زیادی بین باغبانان و پرورشدهندگان محصولات باغی دارد. آبیاری قطرهای ایدهآلترین روش برای آبیاری باغات در شرایط کم آبی و محدودیتهای آبی بالاست. همچنین این از آبیاری قطره ای در طراحی فضای سبز، روف گاردن، دیوار سبز و بسیاری از محوطه سازی ها استفاده می شود.
از مزایای اجرای سیستم آبیاری قطرهای میتوان به تامین دقیق نیاز آبی و آبیاری محصول باغی با کمترین تبخیر و تعرق، تحویل آب آبیاری در محل مورد نیاز محصولات، سهولت رساندن مواد مغذی و کودها و همچنین کاهش مصرف این مواد در باغات، کاهش علفهای هرز و … اشاره کرد.
تمامی این ویژگیها و مزیتهای بسیار دیگر، تنها با اجرای سیستم آبیاری قطرهای حاصل میشود. بنابراین جای تعجب نیست که روز به روز تمایل و اشتیاق باغداران برای اجرای این روش در باغات بیشتر شود.
صفر تا صد آبیاری قطره ای
در این روش با استفاده از روزنهها یا قطره چکانهایی آبیاری به بهترین و به صرفهترین نحو ممکن انجام میشود. همچنین گیاهان دیگر با استرسها و تنشهای کم آبی و یا آبدهی زیاد روبرو نمیشوند. در نتیجه شاهد بیشترین راندمان و افزایش محصول خواهیم بود.
وسایل لازم برای آبیاری قطرهای
- لوله ها شامل لوله های اصلی و لولههای عبور آب و لوله های فرعی یا لترال
- پمپ آب یا همان منبع آب اصلی
- قطره چکانهای آبیاری
- شیرهای کنترل فشار آب
- سیستم بک واش
- فیلترها که شامل فیلترهای شنی ، دیسکی و توری میشود.
نقشه طراحی آبیاری قطره ای
برای طراحی و اجرای ابیاری قطرهای در یک باغ یا زمین کشاورزی در نظر داشتن فاکتورهایی مانند جنس خاک، شرایط اقلیمی و آب و هوایی منطقه، نوع گیاه مورد نظر جهت کاشت، میزان و منبع آب موجود و نکات کاشت الزامی است. اما قبل از هر کاری باید نسبت به داشتن یک شمای کلی از طراحی سیستم آبیاری قطره ای داشت که اینکار با ترسیم نقشه انجام میشود. در نقشهها و طرحهای آبیاری قطرهای مکان رد شدن لوله های ابرسان و محل ساخت جادهها و منبع و چاه آب و دیگر تاسیسات ترسیم شود.
روش محاسبه آبیاری قطره ای
محاسبه مقدار آب مورد نیاز گیاه دارای یک فرمول ساده به نام ETc است. برای بدست آوردن این مقدار برای میزان تعرق و تبخیر گیاه ET را ضربدر میزان آب مصرفی گیاه Kc کرد. توجه داشته باشید oET با داشتن اطلاعات هواشناسی مانند دما، رطوبت و میزان سرعت باد بدست میآید.
ETo*Kc=ETc
مدت زمان آبیاری قطره ای
مدت زمان آبیاری بستگی به قطره چکانها ، لوله ها و گیاه دارد. اما چیزی معمول است با توجه شتشویی خاک و حمل مواد معدنی داخل خاک توسط آب معمولا آبیاری 1.5 تا دو ساعت زمان خواهد برد و سه روز فاصله بین هر آب دهی در گرفته میشود تا گیاه در تنشها و استرسهای آبی قرار نگیرد.
نقشه لوله کشی قطره ای درختان
همانطور که ذکر شد برای تعیین قرارگیری لوله ها المان های مهمی در طراحی یک نقشه دخیل است. برخی از روشهای لوله کشی شامل موارد زیر میشود.
- روش لوله کشی یک طرفه و دو طرفه
- روش لوله کشی نواری یا تیپ
- روش لوله کشی قطرهای کوزهای یا سفالی
- روش لوله کشی loop یا حلقهای
- روش لوله کشی زیر سطحی
آبیاری قطرهای درختان کهنسال
از جمله فاکتورهای مهم در آبیاری قطرهای درختان توجه به سن درخت است زیرا هر چه درخت سن کمتری داشته باشد با توجه سرعت رشد و شکوفایی بیشتر نیاز به آبیاری بیشتری دارد و اگر سن بیشتری داشته باشد جزو درختان پیر و کهنسال باشد نیاز به آبیاری کمتری دارد. البته باید این نکته را هم به یاد داشته باشید که جنس خاک در نگهداری آب و اینکه در کدام فصل سال هستیم نیز در میزان آبیاری بسیار موثر است.
آبیاری قطره ای بدون پمپ
آبیاری قطره بدون پمپ یا ثقلی از روشهای محبوب و تازه کشف شده است که در آن بجای از استفاده از پمپ آب و فشار تامین شده توسط پمپ از اختلاف سطح آب که بین یک تا سه متر میرسد در ابتدا و انتهای زمین یا باغ مورد نظر استفاده میشود و انرژی تولید شده خود نقش فشار آب را ایفا میکند. شاید برایتان این سوال پیش بیاید که این تغییر در ارتفاع از کجا به وجود می آید. در جواب باید خاطر نشان کرد با قرار دادن یک مخزن با حجم زیاد در ارتفاع بالاتر از زمین فشار آب مورد نیاز ایجاد میشود.
فواید آبیاری قطرهای:
- صرفه جوبی و بهینه سازی در مصرف آب
- با توجه به فشار آب پایین و نقطهای، خاک کمتری شسته شده و مواد معدنی کمتری از بین میرود و کیفیت خاک از دست نرفته و دچار فرسودگی نمیشود.
- جلوگیری از تکثیر زیاد علفهای هرز
- قابل اجرا در زمینهای دارای شیب
- با توجه به نفوذ آب به سطوح پایینتر تبخیر آب کاهش میابد.
- کاهش شوری و نمک آب و مضرات آن
انواع آبیاری قطره ای
1. آبیاری قطره ای سطحی
در این روش آب از طریق لوله های فرعی و قطره چکان ها روی سطح خاک و در نزدیکی ریشه گیاه ریخته می شود. این سیستم بیشتر در باغ ها، گلخانه ها و کشت های ردیفی استفاده می شود. مزیت آن این است که مقدار زیادی آب صرفه جویی شده و فقط اطراف ریشه گیاه خیس می گردد.
2. آبیاری قطره ای زیرسطحی
در این روش لوله های آبیاری در زیر خاک و نزدیک به ریشه گیاه قرار داده می شوند و آب مستقیما به ناحیه ریشه می رسد. این روش تبخیر سطحی را به شدت کاهش می دهد و راندمان مصرف آب را نیز بالا می برد. البته هزینه نصب و نگهداری آن بیشتر از نوع سطحی است و بیشتر برای زمین های زراعی بزرگ یا مناطقی با کمبود شدید آب استفاده می شود.
3. آبیاری قطره ای موضعی
در این نوع سیستم آب دقیقا به پای گیاه و نقطه خاصی از خاک داده می شود. قطره چکان ها معمولا در فاصله معین روی لوله ها نصب می شوند تا هر کدام مقدار مشخصی آب به یک گیاه بدهند. این روش برای درختان میوه، باغچه های کوچک و گلخانه ها بسیار کاربردی است.
4. آبیاری قطره ای خطی (نوار تیپ)
در این سیستم از لوله های باریک یا نوارهای پلاستیکی سوراخ دار استفاده می شود که به طور پیوسته روی طول ردیف گیاهان قرار می گیرند. آب به صورت خطی در طول نوار حرکت کرده و از سوراخ های ریز خارج می شود. این روش بیشتر در مزارع سبزیجات، صیفی جات و کشت های ردیفی مورد استفاده قرار می گیرد.
5. آبیاری قطره ای اسپری شونده (میکروجت)
در این روش به جای قطره چکان از نازل های ریز استفاده می شود که آب را به شکل ذرات ریز یا اسپری در محدوده کوچکی اطراف گیاه پخش می کنند. در اجرای آبیاری قطره ای این نوع برای باغ های میوه، فضای سبز و درختچه ها کاربرد دارد و علاوه بر آبیاری باعث تامین رطوبت محیطی هم می شود.
6. آبیاری قطره ای ثقلی
در این روش آب بدون پمپ و فقط با استفاده از نیروی گرانش زمین از مخزن یا منبع مرتفع وارد لوله ها می شود و به پای گیاهان می رسد. این سیستم ساده تر و کم هزینه تر است و بیشتر برای باغچه های کوچک و سیستم های خانگی استفاده می شود.
7. آبیاری قطره ای هوشمند
در سیستم های پیشرفته تر، اجرای آبیاری قطره ای به صورت اتوماتیک و هوشمند انجام می شود. سنسورهای رطوبت خاک، دما و نور شرایط محیطی را اندازه گیری می کنند و بر اساس نیاز واقعی گیاه، سیستم آبیاری فعال می شود. این روش هزینه بیشتری دارد اما بیشترین صرفه جویی در مصرف آب و انرژی را به همراه دارد.
انواع آبیاری قطره ای و کاربرد هریک
نوع آبیاری قطره ای | توضیح | کاربرد | مزایا |
---|---|---|---|
سطحی | آب از قطره چکان ها روی سطح خاک و در نزدیکی ریشه ریخته میشود | باغ ها، گلخانه ها، کشت ردیفی | مصرف کم آب، نصب و نگهداری آسان |
زیرسطحی | لولهها زیر خاک و نزدیک ریشه قرار دارند و آب مستقیم به ریشه میرسد | زمینهای زراعی بزرگ، مناطق خشک | تبخیر بسیار کم، راندمان بالا |
موضعی | آب دقیقا به پای گیاه و نقطه خاص خاک داده می شود | درختان میوه، گلخانه ها، باغچه ها | مصرف دقیق آب، رشد یکنواخت گیاه |
خطی (نوار تیپ) | نوار یا لوله باریک سوراخ دار در طول ردیف گیاهان قرار میگیرد | سبزیجات، صیفی جات، کشت ردیفی | یکنواختی آبیاری، نصب سریع در ردیفها |
اسپری شونده (میکروجت) | آب به صورت ذرات ریز یا اسپری پخش می شود | درختچهها، فضای سبز، باغ های میوه | تامین رطوبت محیطی، پوشش گسترده |
ثقلی | آب با نیروی گرانش از مخزن مرتفع وارد لوله ها می شود | باغچه های کوچک، سیستم های خانگی | ساده، کم هزینه، بدون نیاز به پمپ |
هوشمند | با سنسورهای رطوبت، دما و نور، آبیاری اتوماتیک انجام میشود | گلخانه ها، زمین های بزرگ صنعتی | صرفه جویی حداکثری در آب و انرژی، مدیریت دقیق |
بهترین نوع آبیاری قطره ای
اگر بخواهیم به صورت عمومی بگوییم، اجرای آبیاری قطره ای سطحی با استفاده از نوار تیپ یا قطره چکان های قابل تنظیم بهترین و پرکاربردترین روش است.
چرا؟
-
راندمان بالای مصرف آب (بیش از 90 درصد).
-
هزینه نصب و نگهداری نسبت به سایر روش ها کمتر است.
-
برای بیشتر گیاهان زراعی، صیفی جات، سبزیجات، گلخانه ها و حتی باغ های میوه قابل استفاده است.
-
تبخیر آب نسبت به آبیاری سطحی بسیار پایین تر است.
-
امکان کنترل مقدار آب برای هر ردیف یا هر گیاه وجود دارد.
مقایسه با سایر روش ها
-
زیرسطحی: راندمان بسیار بالاتر دارد و تبخیر تقریبا صفر است، اما هزینه نصب و تعمیر آن بالاست و پیدا کردن نشتی ها یا گرفتگی لوله ها سخت می شود.
-
میکروجت (اسپری شونده): برای باغ های میوه و فضای سبز خوب است، اما مصرف آب بیشتر از قطره ای خطی یا موضعی است.
-
ثقلی: ساده و ارزان است ولی فشار یکنواختی ایجاد نمی کند و بیشتر مناسب باغچه های کوچک است.
-
هوشمند: بهترین بهره وری را دارد ولی بسیار گران بوده و بیشتر برای پروژه های بزرگ صنعتی یا گلخانه های مدرن کاربرد دارد.
جدیدترین سیستم آبیاری قطره ای
جدیدترین سیستم آبیاری قطره ای هوشمند ترکیبی از فناوری اینترنت اشیا (IoT)، سنسورهای رطوبت خاک، و کنترلکننده های خودکار است که به صورت دقیق و هدفمند، آب را مستقیما به ریشه گیاهان می رساند. این سیستم با تحلیل داده های محیطی مانند دما، رطوبت، و میزان نور خورشید، نیاز آبی هر گیاه را بهصورت جداگانه تشخیص داده و از طریق اپلیکیشن یا سیستم مرکزی قابل کنترل است. استفاده از این فناوری موجب صرفه جویی قابل توجه در مصرف آب، افزایش بهره وری محصول و کاهش هزینه های نیروی انسانی می شود.
لوازم آبیاری قطره ای درختان
لوازم آبیاری قطره ای درختان شامل چندین بخش است که به طور هماهنگ با هم عمل می کنند تا آب را بهصورت یکنواخت و موثر به ریشه درخت ها برسانند. این تجهیزات شامل منبع آب (مخزن یا لوله کشی شهری)، پمپ برای ایجاد فشار لازم، فیلتر برای جلوگیری از ورود ذرات معلق، لوله اصلی (معمولا پلی اتیلن)، لوله های فرعی یا انشعابی، قطره چکان ها برای تنظیم دقیق میزان خروجی آب، تایمر یا کنترلر هوشمند برای زمان بندی آبیاری، و در صورت نیاز شیرهای تنظیم فشار و اتصالات مختلف است. این اجزا در کنار هم باعث کاهش مصرف آب و بهبود سلامت درختان می شوند. نادی گاردن مرکز فروش لوازم آبیاری قطره ای در تهران می باشد. جهت مشاوره رایگان می توانید با کارشناسان ما تماس بگیرید.
منظور از آبیاری قطره ای با تانکر چیست
آبیاری قطره ای با تانکر به سیستمی گفته می شود که در آن آب مورد نیاز آبیاری از طریق یک تانکر (مخزن ذخیره آب) تأمین می شود و از طریق لوله ها و قطرهچکان ها به صورت کنترل شده به ریشه گیاهان منتقل می گردد. روش آبیاری قطره ای با تانکر معمولا در مناطقی استفاده می شود که دسترسی به آب لوله کشی وجود ندارد یا فشار آب کافی برای آبیاری مستقیم مهیا نیست. تانکر می تواند با نیروی جاذبه یا پمپ، آب را به سیستم منتقل کند. این نوع آبیاری برای باغ ها، زمین های کشاورزی کوچک یا مناطق روستایی بسیار کاربردی و مقرون به صرفه می باشد. نادی گاردن آماده ارائه هر گونه خدمات آبیاری قطره ای می باشد.
آبیاری قطره ای خانگی
آبیاری قطره ای خانگی روشی ساده و کارآمد برای آبرسانی به گیاهان باغچه، گلدان ها یا حیاط در خانه است که در آن آب به صورت قطرهای و کنترل شده مستقیما به پای گیاهان می رسد. این سیستم معمولا شامل یک منبع آب (مثل بشکه یا شیر آب خانگی)، لوله های نازک، قطره چکان ها، و گاهی تایمر یا کنترل کننده است تا بتوان زمان و مقدار آبیاری را تنظیم کرد.
آبیاری قطره ای خانگی باعث صرفه جویی در آب، کاهش تبخیر، و تامین رطوبت مناسب برای گیاهان آپارتمانی با حداقل دخالت دستی میشود، و به خصوص برای افرادی که وقت کمی برای آبیاری دارند، بسیار مناسب است.
امین
با سلام، نشتی و گرفتگی قطره چکان ها را چجوری رفع کنیم؟
نادی گاردن
با درود
نشتی و گرفتگی قطرهچکان ها یکی از مشکلات رایج در سیستم آبیاری قطره ای است و معمولا به دلیل ورود ذرات معلق، رسوبات یا فشار نامناسب آب ایجاد می شود. برای رفع این مشکل ابتدا سیستم را خاموش کرده و لوله ها را از نظر نشتی بررسی کنید؛ هر نقطه ای که ترک یا سوراخ دارد را تعمیر یا تعویض کنید. سپس قطره چکان های گرفته شده را جدا کرده و با آب تمیز شست وشو دهید یا در محلول رقیق اسید سیتریک یا سرکه قرار دهید تا رسوبات حل شوند. استفاده از فیلتر مناسب در ابتدای سیستم و تنظیم صحیح فشار آب باعث پیشگیری از گرفتگی میشود. در صورت گرفتگی شدید یا پوسیدگی قطره چکان، بهتر است آن را تعویض کنید تا جریان آب یکنواخت حفظ شود.